Αποτίμηση του νόμου «Ρύθμιση οφειλών προς τους Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης, τη Φορολογική Διοίκηση και τους Ο.Τ.Α. α΄ βαθμού, Συνταξιοδοτικές Ρυθμίσεις Δημοσίου και λοιπές ασφαλιστικές και συνταξιοδοτικές διατάξεις, ενίσχυση της προστασίας των εργαζομένων

Ο νόμος που ψηφίστηκε στην Βουλή και αφορά την ρύθμιση ασφαλιστικών, φορολογικών και προς ΟΤΑ οφειλών συμπεριλαμβάνει διατάξεις που αποτελούσαν ανέκαθεν προτάσεις της ΓΣΕΒΕΕ, ιδιαίτερα σε ότι αφορά τις ασφαλιστικές οφειλές, τις οφειλές προς ΟΤΑ, την μείωση του ΦΠΑ στην εστίαση και αποτιμώνται ως ιδιαίτερα θετικές.

Εκφράζουμε ωστόσο τον προβληματισμό μας για τις διατάξεις ρύθμισης των φορολογικών οφειλών, την εξαίρεση σημαντικών προϊόντων από τον χαμηλό συντελεστή ΦΠΑ και την διάταξη για τον ακατάσχετο λογαριασμό.

Ειδικότερα επί των διατάξεων σημειώνουμε τα ακόλουθα:

 

  1. 1.Ρύθμιση ασφαλιστικών οφειλών
  • Αφορά το σύνολο των οφειλών στα Ταμεία που έχουν δημιουργηθεί έως και 31/12/2018. Η περίοδος υπαγωγής στην ρύθμιση έχει οριστεί για έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2019.
  • Καταργούνται όλες οι υπόλοιπες ενεργές ρυθμίσεις που είναι σε ισχύ στο ΚΕΑΟ. Τα εναπομείναντα χρέη ρυθμίζονται με βάση τις νέες διατάξεις. Εξαιρούνται μόνο όσοι έχουν τελεσίδικα ενταχθεί στον Εξωδικαστικό και στον νόμο Κατσέλη.
  • Για τους μη μισθωτούς προβλέπεται ο επανυπολογισμός της οφειλής κατοπιν επιλογής του οφειλέτη. Αφορά χρέη που δημιουργήθηκαν την περίοδο 2002-2016 με βάση την ελάχιστη εισφορά του νόμου Κατρούγκαλου, όπως διαμορφώνεται με τον προηγούμενο κατώτατο μισθό των 586,08 ευρώ. Οφειλές που δημιουργήθηκαν έως και 31/12/2001, όπως και όσες ανήκουν στη διετία 2017-2018, δεν επανυπολογίζονται. Ο οφειλέτης διατηρεί το δικαίωμα να ρυθμίσει την υφιστάμενη οφειλή του δίχως επανυπολογισμό, καθώς ο επανυπολογισμός μειώνει όχι μόνο το χρέος, αλλά και τις συντάξιμες αποδοχές.
  • Παρέχεται έκπτωση 85% επί των πάσης φύσεων προσαυξήσεων, πρόσθετων τελών και τόκων.
  • Ορίζεται περίοδος αποπληρωμής, κατ' ανώτατο όριο, 120 μηνιαίων δόσεων για το σύνολο της οφειλής που προκύπτει μετά την υπαγωγή των οφειλετών στη ρύθμιση. Το ελάχιστο μηνιαίο ποσό καταβολής ορίζεται στα πενήντα (50) ευρώ.
  • Αφορά και τους οφειλέτες που δεν μπορούν να συνταξιοδοτηθούν λόγω οφειλών, εφόσον μετά τον νέο υπολογισμό προκύπτει ότι το νέο ποσό οφειλής είναι κάτω από 20.000 €. Στην περίπτωση αυτή οι δόσεις παρακρατούνται από την σύνταξή.
  • Για τους εργοδότες με οφειλές προς το πρώην ΙΚΑ, προβλέπεται η αποπληρωμή σε έως 120 δόσεις, με 50% έκπτωση στα πρόστιμα. Αν η εξόφληση της βασικής οφειλής γίνει εφάπαξ, προβλέπεται 100% έκπτωση στα πρόστιμα.
  • Η ρύθμιση, μεταξύ άλλων, χάνεται: α) αν δεν καταβληθεί ποσό δόσεων που αντιστοιχεί σε δύο (2) δόσεις της ρύθμισης, β) αν δεν εξυπηρετούνται οι τρέχουσες οφειλές του 2019 μέχρι και την εκκαθάριση τους για τους μη μισθωτούς .

 

  1. 2.Ρυθμίσεις οφειλών προς ΟΤΑ
  • Αφορά οφειλές ιδιωτών και επιχειρήσεων από τέλη, φόρους, δικαιώματα, εισφορές, καθώς και από τις προσαυξήσεις, τους τόκους και των πρόστιμα αυτών προς τους δήμους και τα νομικά τους πρόσωπα (π.χ. Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης και Αποχέτευσης), που έχουν βεβαιωθεί στο παρελθόν ή θα βεβαιωθούν τους επόμενους δύο μήνες.
  • Η υπαγωγή στη ρύθμιση γίνεται μετά από αίτηση του οφειλέτη προς την αρμόδια υπηρεσία του οικείου δήμου ή του νομικού προσώπου, εντός των επόμενων 4 μηνών.
  • Αν η οφειλή εξοφληθεί εφάπαξ προβλέπεται ολική απαλλαγή (100%) επί των προστίμων, τόκων και προσαυξήσεων, από 2 έως 24 δόσεις 80%, από 25 έως 48 δόσεις 70%, από σε 49 έως 72 δόσεις 60%, και από 73 έως 100 δόσεις 50%. Οι δόσεις είναι μηνιαίες και ισόποσες (τουλάχιστον 20 ευρώ) εκτός της τελευταίας που μπορεί να είναι μικρότερη των υπολοίπων.
  • Η ρύθμιση χάνεται εάν δεν καταβληθούν 3 συνεχόμενες δόσεις ή καθυστέρηση η τελευταία δόση για περισσότερους από 3 μήνες.

 

  1. 3.Ρυθμίσεις φορολογικών οφειλών

Όσον αφορά τις διατάξεις για ρύθμιση των φορολογικών οφειλών θεωρούμε ότι ο διαχωρισμός που γίνεται ανάμεσα σε φυσικά πρόσωπα/νομικές οντότητες μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα και νομικές οντότητες κερδοσκοπικού χαρακτήρα θα αφήσει χιλιάδες επιχειρήσεις εκτός ρύθμισης. Η τροποποίηση που έγινε και με την οποία ενσωματώθηκαν εν μέρει οι προτάσεις της ΓΣΕΒΕΕ αυξάνοντας την αποπληρωμή των δόσεων από 18 σε 24 μήνες και από 30 σε 36 όταν πρόκειται για οφειλές που βεβαιώνονται από έκτακτη αιτία ή φόρους που καταβάλλονται εφάπαξ, είναι μεν θετική αλλά ίσως να μην αποδεχτεί επαρκής.

Δεν έχει ληφθεί υπόψη ότι ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι επιχειρήσεις είναι η έλλειψη ρευστότητας. Η αρχιτεκτονική της συγκεκριμένης ρύθμισης δεν λαμβάνει τον κρίσιμο αυτό παράγοντα για την βιωσιμότητα των επιχειρήσεων υπόψη. Στο πλαίσιο αυτό ιδιαίτερα προβληματικό σημείο αποτελεί η σύντομη περίοδος ένταξης που έχει οριστεί για έως και τις 26/6/2019. Θεωρούμε ότι η περίοδος αυτή θα πρέπει να επιμηκυνθεί σε αντιστοιχία με την πρόβλεψη για την ρύθμιση των ασφαλιστικών οφειλών, δηλαδή μέχρι τις 30/9/2019

 

  1. 4.Μείωση ΦΠΑ στην εστίαση

Η επαναφορά του ΦΠΑ στην εστίαση στον χαμηλό συντελεστή 13% συνιστά μια θετική εξέλιξη και αποτελεί μια από τις πάγιες θέσεις της ΓΣΕΒΕΕ.

Εντούτοις, δεδομένου του διαχωρισμού των προϊόντων στα οποία θα εφαρμοστεί o μειωμένος συντελεστής, η ΓΣΕΒΕΕ υπογράμμισε ρητά ότι ο μειωμένος συντελεστής στον κλάδο της εστίασης οφείλει να συμπεριλάβει όλα τα προς πώληση προϊόντα και όχι μόνο τα είδη διατροφής που για αρκετές χιλιάδες επιχειρήσεις αποτελούν ένα μικρό μέρος των πωλήσεων τους.

Η υιοθέτηση του συντελεστή Φ.Π.Α. 13% στα προϊόντα του καφέ, τα μη αλκοολούχα ποτά, τους χυμούς και τα ροφήματα θα λειτουργούσε θετικά ως προς την τόνωση της αγοράς και στη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων εστίασης. Συνεπώς, οφείλουμε να εκφράσουμε τον προβληματισμό μας για την εξαίρεση εφαρμογής του μειωμένου συντελεστή Φ.Π.Α. στα παραπάνω προϊόντα και δη αυτά του καφέ, ρύθμιση που θα είχε ευεργετικές συνέπειες για τις επιχειρήσεις, την απασχόληση και τα δημόσια έσοδα.

 

  1. 5.Ακατάσχετος λογαριασμός

Επανειλημμένως έχουμε τονίσει ότι τα έσοδα των επιχειρήσεων δεν αποτελούν καθαρά κέρδη, αλλά προορίζονται για να καλύπτουν σημαντικό μέρος των υποχρεώσεων: τρέχουσες ασφαλιστικές εισφορές εργαζομένων και εργοδότη, τρέχουσες οφειλές προς εφορία, μισθοδοσία, υποχρεώσεις προς προμηθευτές, κόστος ενέργειας και μετακινήσεων, δανειακές υποχρεώσεις της εταιρείας, διάφορα άλλα τέλη. Η δέσμευση ενός λογαριασμού σημαίνει αδυναμία κάλυψης ολόκληρης της αλυσίδας των υποχρεώσεων με προφανείς επιπτώσεις στην παραγωγή και στο εμπόριο. Πρόκειται για μια de facto κατάσταση κλεισίματος μιας επιχείρησης.

Για όλους τους παραπάνω λόγους, και δεδομένου ότι οι συνέπειες από την οικονομική κρίση για πλείστες περιπτώσεις ακόμα υφίστανται έχουμε προτείνει την ανάγκη θεσμοθέτησης ενός μοναδικού ακατάσχετου επιχειρηματικού λογαριασμού, χωρίς περιορισμούς για ένα μεταβατικό διάστημα τριών ετών.

Κατ’ επέκταση η διάταξη για τον ακατάσχετο λογαριασμό, παρότι επιχειρεί να ρυθμίσει ένα πολύ σημαντικό ζήτημα για τις μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις, αποτελεί ημίμετρο που δεν απάντα στις προσδοκίες και τις ανάγκες μιας σημαντικής μερίδας επιχειρήσεων.

 

  1. 6.Επιμέρους ρυθμίσεις

Σε επίπεδο επιμέρους ρυθμίσεων, σημειώνεται ότι η πρόβλεψη περί ύπαρξης βάσιμου λόγου απόλυσης, δημιουργεί πρόσθετες γραφειοκρατικές υποχρεώσεις στις επιχειρήσεις, χωρίς να παρέχει ουσιαστική πρόσθετη κατοχύρωση στους εργαζόμενους, μιας και η κατοχύρωσή τους εξασφαλίζεται πλήρως από την κύρωση του Αναθεωρημένου Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Χάρτη στην κείμενη ελληνική νομοθεσία.

Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η πρόβλεψη περί καταχώρησης της ετήσιας κανονικής άδειας στο ΠΣ Εργάνη, έως και μία (1) ώρα μετά την έναρξη πραγματοποίησής της.

Στις παραπάνω ρυθμίσεις δεν λαμβάνεται υπόψη ότι το διοικητικό κόστος συμμόρφωσης των μικρών και πολύ μικρών επιχειρήσεων είναι πολλαπλάσιο σε σχέση με τις μεγάλες επιχειρήσεις καθώς δεν έχουν ούτε οργανωμένα λογιστήρια ούτε και νομικά τμήματα. Γραφειοκρατικοποιείται ασφυκτικά ένα πλαίσιο που σε γενικές γραμμές λειτουργεί ικανοποιητικά και που τελικά θα δημιουργήσει περισσότερα προβλήματα από αυτά που επιχειρεί να επιλύσει.