Παρέμβαση Προέδρου ΓΣΕΒΕΕ, κ. Γ. Καββαθά στη συνεδρίαση της Αρμόδιας Επιτροπής για το Ασφαλιστικό και Φορολογικό Νομοσχέδιο

Η κατάθεση του νέου ασφαλιστικού και μίνι φορολογικού νομοσχεδίου πραγματοποιείται σε ένα περιβάλλον ρευστότητας, οικονομικής αβεβαιότητας και νέας καθόδου της επιχειρηματικής δραστηριότητας. Τόσο η ελληνική κυβέρνηση με τις συνεχείς παλινωδίες της όσο και οι δανειστές με την παρελκυστική πολιτική εξώθησης στα άκρα, οι οποίοι φαίνεται να διατηρούν μια τιμωρητική, πλήρως αντιευρωπαϊκή στον πυρήνα της φιλοσοφία και λογική σχετικά με τον τρόπο αντιμετώπισης του δημοσιονομικού προβλήματος της χώρας, τις μεταρρυθμίσεις και τη χάραξη αναπτυξιακής πολιτικής, ενισχύουν τα διαλυτικά φαινόμενα και επιταχύνουν την διάρρηξη του κοινωνικού ιστού με απρόβλεπτες για το μέλλον συνέπειες.

Τα στοιχεία δυστυχώς είναι αποκαλυπτικά. Τα τελευταία 6 χρόνια έχουν κλείσει περίπου 250.000 ΜμΕ με απόρροια την απώλεια 840.000 θέσεων απασχόλησης. Ο μισός Ελληνικός πληθυσμός ζει στα όρια της φτώχειας ενώ το 1 / 3 των Ελλήνων ζει κάτω από τα όρια της φτώχειας. Με το υπό κατάθεση σχέδιο νόμου το μόνο που θα επιτευχθεί είναι η φτωχοποίηση της όποιας μεσαίας τάξης έχει απομείνει στην Ελλάδα.

Πριν μερικούς μήνες όταν είχε ανοίξει η συζήτηση για το ασφαλιστικό οι κοινωνικοί εταίροι προσέφεραν στην συνάντηση με τον Πρωθυπουργό συναίνεση ως προς το μέτρο αύξησης των ασφαλιστικών εισφορών, αναλογιζόμενοι την αναγκαιότητα ολοκλήρωσης της αξιολόγησης και διαμόρφωσης κοινής ενιαίας γραμμής απέναντι στο μέτωπο των δανειστών. Το είχαν πράξει με αίσθημα ευθύνης προκειμένου να αποτραπούν νέες άδικες και υπέρμετρες επιβαρύνσεις. Με την τροπή που πήρε η διαπραγμάτευση, αυτές οι επιβαρύνσεις δεν αποφεύχθηκαν στον αρχικό σχέδιο συμφωνίας, ενώ αναμένονται και επιπρόσθετα μέτρα. Στη διάρκεια μάλιστα διαβούλευσης με τους κυβερνητικούς φορείς του προσχεδίου του ασφαλιστικού που είδε το φως της δημοσιότητας τους προηγούμενους μήνες, η ΓΣΕΒΕΕ, είχε επισημάνει τα σοβαρά προβλήματα και τους κινδύνους που θα εγκυμονούσαν από την αβασάνιστη υιοθέτηση και εφαρμογή των νέων προτεινόμενων ρυθμίσεων.

Τα προβλήματα αυτά έχουν διττό χαρακτήρα: τόσο σε τεχνικό, όσο και σε κοινωνικό επίπεδο, ενώ είναι εξαιρετικά αμφίβολα τα αποτελέσματα τους ως προς τους στόχους βιωσιμότητας του ασφαλιστικού και συλλογής εσόδων.

Σήμερα, οι προσδοκίες για μια βιώσιμη λύση του δημοσιονομικού και ασφαλιστικού προβλήματος διέρχονται πάλι μέσα από μια «προκρούστεια» κλίνη αυστηρής λιτότητας. Το νέο επικαιροποιημένο νομοσχέδιο  περιλαμβάνει σημαντικές επί τα χείρω αναπροσαρμογές σε μια σειρά από διατάξεις:

- Αυξάνει τον αναγκαίο χρόνο ασφάλισης για της κατοχύρωση της πλήρους εθνικής σύνταξης (από 15 σε 20 χρόνια για 384€), αφήνοντας εκτεθειμένους ασφαλισμένους που βρίσκονται σε μακροχρόνια ανεργία.

- Μειώνει τα ποσοστά αναπλήρωσης ως προς το ανταποδοτικό μέρος της σύνταξης, επιβαρύνοντας τους ασφαλισμένους που ήταν  συνεπείς ως προς την καταβολή ασφαλιστικών εισφορών.

- Επιβαρύνει υπέρμετρα τους παράλληλα ασφαλισμένους, χωρίς να προβλέπει κάποιες ωφέλειες ως προς τον υπολογισμό του ασφαλιστικού χρόνου και την πιθανότητα αποφυγής καταβολής διπλών εισφορών για υγειονομική περίθαλψη. Τούτο θα σηματοδοτήσει την ενίσχυση των φαινομένων αδήλωτης ή υποδηλωθείσας εργασίας, με άμεσες ζημίες για τα έσοδα του ενιαίου οργανισμού. Οι παράλληλα ασφαλισμένοι δεν φαίνεται να υπόκεινται σε ανώτερο πλαφόν καταβολής εισφορών, στοιχείο που συνιστά κενό στο σύστημα υπολογισμού.

- Δεν προβλέπεται μεταβατική περίοδος για τους ελεύθερους επαγγελματίες, όπως συμβαίνει με τον κλάδο αγροτών και επιστημόνων. Ωστόσο, στην περίπτωση των επιστημονικών κλάδων, αναφέρεται ότι θα υπάρξει αναδρομική επιβάρυνση στο τέλος του ασφαλιστικού βίου, γεγονός που αποτελεί αντικίνητρο παραμονής και συνέχισης της παραγωγικής δραστηριότητας.

- Η διάταξη της παρ. 10, του άρθρου 38, για καταβολή εισφορών μέσα από τραπεζικό λογαριασμό από 01.07.2016 κρίνεται ότι στην παρούσα φάση, θα δημιουργήσει σημαντικά προβλήματα διοικητικού κόστους και συμμόρφωσης στις ΜμΕ.

- Δεν έχει διασαφηνιστεί ο τρόπος υπολογισμού των ποσών συντάξεων για μελλοντικούς συνταξιούχους του ΟΑΕΕ, οι οποίοι έχουν ήδη δημιουργήσει ασφαλιστικό δικαίωμα μέσα από την υπαγωγή τους σε ασφαλιστικές κλάσεις (τόσο παλαιοί όσο και νέοι ασφαλισμένοι).

- Δεν περιλαμβάνεται κανένας μηχανισμός ένταξης των οφειλετών οι οποίοι έχουν ληξιπρόθεσμες οφειλές.   Παρά τις μικρές εισφορο-ελαφρύνσεις στις χαμηλές κλίμακες, η κυβέρνηση φαίνεται ότι δεν πιστεύει στις πολιτικές επανένταξης πολλών μικρών επιχειρήσεων στο ασφαλιστικό καθώς

  • Δεν προβλέπει τη δημιουργία ενός παγίου και ρεαλιστικού συστήματος ρύθμισης οφειλών. Φαίνεται ότι ο στόχος της έμμεσης διεύρυνσης της ασφαλιστικής βάσης, μέσω της επανένταξης στο ασφαλιστικό σύστημα δεν αποτελεί προτεραιότητα για την κυβέρνηση και τους εταίρους- δανειστές.
  • Ακολουθείται μια πολιτική υποκατάστασης των υφιστάμενων απωλειών από τις ληξιπρόθεσμες οφειλές (τις οποίες τις θεωρεί τελεσίδικα χαμένες), με υψηλή επιβάρυνση των μεσαίων εισοδημάτων. Με την αύξηση όμως των εισφορών στα μεσαία εισοδήματα δημιουργούνται νέα αντικίνητρα εισόδου και δηλωθείσας επαγγελματικών δραστηριότητας οδηγώντας σε ένα νέο σπιράλ καθοδικών εισοδηματικών ροών με αποτέλεσμα νέες απώλειες για το ταμείο.

Παράλληλα, στο νέο νομοσχέδιο δε λαμβάνεται πρόνοια ως προς την αναλογική εκπροσώπηση των κοινωνικών φορέων στη διοίκηση του νέου οργανισμού ΕΦΚΑ, καθώς τόσο οι φορείς των εργοδοτών όσο και των εργαζομένων υποεκπροσωπούνται ή υπάρχει ο κίνδυνος να ετεροεκπροσωπηθούν από φορείς με χαμηλότερο βαθμό κοινωνικής αντιπροσώπευσης (άρθρο 57 στο Σ/Ν).

- Ως προς τις διατάξεις του φορολογικού, θεωρούμε θετική την επαναφορά των συντελεστών φορολόγησης των επαγγελματιών στην ενιαία προοδευτική κλίμακα φορολόγησης, με πολλαπλά διακριτά κλιμάκια. Αυτή η ρύθμιση θα πρέπει να συνοδευτεί από την κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος, την καθιέρωση αφορολόγητου καθώς και από την απαλοιφή της ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης, η οποία πλέον καλύπτεται από τις αυξημένες ασφαλιστικές εισφορές. Αντιθέτως, το Υπουργείο νομοθετεί πολύ υψηλά ποσοστά ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης, σε βαθμό που θα πρέπει να αναρωτηθούμε για την πραγματική έννοια του όρου αλληλεγγύη.

- Ωστόσο, στις φορολογικές ρυθμίσεις παραμένει η διάταξη που δεν προβλέπει αφορολόγητο για τις επιχειρήσεις με απλογραφικά βιβλία. Μάλιστα, η φημολογούμενη αύξηση του ΦΠΑ θα  δώσει τη χαριστική βολή σε κάθε επίσημη επιχειρηματική δραστηριότητα και θα οδηγήσει σε νέα λουκέτα. Αν συμπεριλάβουμε το κόστος συναλλαγών με τερματικά μηχανήματα, μια επιχείρηση έρχεται να καταβάλλει πάνω από το 30% σε έμμεσους φόρους. 

Το νέο Σ/Ν για το ασφαλιστικό και φορολογικό αποσκοπεί στο κλείσιμο της αξιολόγησης με απώτερο στόχο την διευθέτηση του δημοσίου χρέους. Η συζήτηση και η τακτοποίηση του δημοσίου χρέους  δεν μπορεί να διαδραματίζεται εις βάρος των υγιέστερων στοιχείων και δομών της ελληνικής οικονομίας αποπροσανατολίζοντας από τον πραγματικό πρόβλημα, που δεν είναι άλλο από την διατήρηση της κοινωνικής συνοχής. Υπάρχει ο κίνδυνος με τις προτεινόμενες αλλαγές στο ασφαλιστικό και φορολογικό να μην απομείνουν ούτε επιχειρήσεις ούτε εργαζόμενοι για να υποστηρίξουν την οικονομία και την πολιτική αυτή επιλογή.

Η μεταρρύθμιση του ασφαλιστικού πρέπει να πραγματοποιηθεί με ωριμότητα και ρεαλισμό, με βάση τον μεσοπρόθεσμο ορίζοντα βιωσιμότητας και όχι με όρους αμιγώς δημοσιονομικούς. Σε μια διαφορετική προσέγγιση εκβιασμού της ασφαλιστικής μεταρρύθμισης, ελλοχεύει ο κίνδυνος μιας διπλής αποτυχίας, επίτευξης βιωσιμότητας και βελτίωσης των βραχυπρόθεσμων δεικτών δημοσιονομικής απόδοσης. Με τέτοιες πολιτικές θα εισέρθουμε σε ένα νέο καθοδικά σπειροειδή κύκλο που πολύ σύντομα θα μας οδηγήσει σε περαιτέρω οικονομική και κοινωνική υποβάθμιση.